Twee kanten van verandering
Foto van Cristofer Maximiliaan
Een verhuizing is in één dag geregeld. De dozen zijn uitgepakt, de meubels staan. Maar het duurt maanden voordat je nieuwe huis echt thuis voelt.
Dat verschil kent iedereen. De verhuizing zelf is concreet en planbaar. Het wennen aan een nieuwe plek, afscheid nemen van de oude, je ergens thuis gaan voelen — dat loopt in zijn eigen tempo.
William Bridges noemde dit het verschil tussen change en transition. Change is wat er extern verandert. Transition is wat er intern gebeurt.
Bij een nieuwe baan speelt hetzelfde. Het contract is getekend, de laptop staat klaar. Maar het duurt even voordat je weet hoe dingen werken, wie je moet bellen, waar je bij hoort.
Drie fases, eigen tempo
Bridges beschreef transitie als een proces in drie fases. Eerst het loslaten, — afscheid nemen van hoe het was. Dan de neutrale zone — een periode waarin het oude er niet meer is en het nieuwe nog niet. En ten slotte het nieuwe begin.
Het lastige: iedereen doorloopt dit in eigen tempo. In een team van tien mensen zitten er misschien drie nog in het loslaten, vier in de neutrale zone, en drie die al geland zijn. En dan wordt de volgende verandering alweer aangekondigd.
De neutrale zone
De meeste aandacht gaat naar het begin — communiceren, enthousiasmeren — en naar het eind — borgen, vieren. De neutrale zone krijgt minder aandacht. Logisch, want het is oncomfortabel. Er is onzekerheid, soms verwarring. Het oude werkt niet meer, het nieuwe nog niet.
Toch is dit de fase waar transitie gebeurt. Waar mensen hun weg zoeken. Waar weerstand vaak eigenlijk onzekerheid is.
De leiderschapsuitdaging zit hier. Hoe geef je richting terwijl je zelf ook niet alles weet? Hoe maak je ruimte voor mensen die in verschillende fases zitten? Hoe ga je om met je eigen onzekerheid?
Niet te plannen, wel te begeleiden
Transitie kun je niet versnellen. Wel kun je de condities scheppen waarin mensen erdoorheen kunnen bewegen. Door het loslaten te erkennen. Door de onzekerheid niet weg te managen maar bespreekbaar te maken. Door kleine tekenen van het nieuwe begin zichtbaar te maken.
Hoeveel ruimte is er in jouw verandering voor de neutrale zone?