Financiële tegenspoed: wie helpt kwetsbare huishoudens?
Foto van Jhon David
Dit artikel is geschreven in samenwerking met Fred de Jong, gebaseerd op consumentenonderzoek onder 1.247 Nederlandse huishoudens.
De financiële gevolgen van het overlijden van een partner kunnen groot zijn. Nabestaanden blijven achter met minder inkomen, terwijl de woonlasten doorlopen. In hoeverre die gevolgen beheersbaar zijn, hangt af van verschillende factoren. Een daarvan: is er een voorziening getroffen om het verlies aan inkomen op te vangen?
We onderzochten hoe Nederlandse huishoudens omgaan met dit risico. De uitkomsten zijn zorgwekkend.
De cijfers
Van alle respondenten verwacht 27% direct in financiële problemen te komen als hun partner overlijdt. Nog eens 17% heeft geen idee of heeft er niet over nagedacht. Samen is dat 39% van de Nederlandse huishoudens die kwetsbaar is.
De problemen concentreren zich bij een specifiek profiel: laagopgeleid met inkomen tot modaal, wonend in een huurhuis, alleenstaand met financiële verplichtingen voor kinderen, vertrouwend op familie en vrienden voor financiële zaken, vooral bezig met dagelijks financieel overleven.
Van de huishoudens met dit profiel heeft 69% geen overlijdensrisicoverzekering.
Huurders
Het verschil tussen huurders en kopers is opvallend. Bij mensen met een koopwoning heeft 60% een overlijdensrisicoverzekering. Bij huurders is dat 31%.
Waarom sluiten huurders geen verzekering af? De belangrijkste reden: ze denken er niet aan. Daarnaast verwacht 27% dat de premie te hoog is — terwijl die in werkelijkheid rond de €13 per maand ligt.
De financiële impact bij overlijden is juist bij huurders zonder verzekering het hoogst. Gemiddeld daalt hun besteedbaar inkomen met 33%. Dat is meer dan hun maandelijkse woonlasten.
Buiten beeld
De groep die het meeste risico loopt, is ook de groep die het minst in contact komt met financieel adviseurs. Van de huurders zonder overlijdensrisicoverzekering heeft slechts 14% de afgelopen vijf jaar een adviseur gesproken.
Huurders die wél een verzekering hebben, sluiten deze in 37% van de gevallen via een tussenpersoon of bank. De meesten kiezen voor online afsluiten of rechtstreeks bij een verzekeraar. Ze regelen het liever zelf.
Het gesprek dat niet plaatsvindt
37% van de respondenten heeft de financiële gevolgen van overlijden nooit binnen het gezin besproken. Bij alleenstaanden met thuiswonende kinderen is dat 61%. Bij alleenstaanden met uitwonende kinderen 75%.
Het zijn juist de financieel kwetsbaren die er minder over nadenken. 26% van de huurders zonder verzekering heeft nooit nagedacht over hoe zij hun gezin financieel willen achterlaten.
Buiten bereik
De financiële sector richt zich op mensen die een hypotheek afsluiten. Daar zit het contactmoment, daar zit de omzet.
De huishoudens met het grootste risico sluiten geen hypotheek af. Ze huren. Ze komen niet langs bij een adviseur. Ze schatten de kosten van een verzekering veel hoger in dan die werkelijk zijn. En ze denken er niet over na — tot het te laat is.
69% van de huurders heeft geen overlijdensrisicoverzekering. Slechts 14% heeft de afgelopen vijf jaar een adviseur gesproken.
Hoe bereik je mensen die niet naar je toe komen?
De vraag die blijft hangen
Dit onderzoek laat zien waar de schade valt: bij huishoudens die financieel kwetsbaar zijn, die geen buffer hebben, die niet weten wat hen te wachten staat.
De financiële sector heeft de kennis, de producten en de infrastructuur om hier verschil te maken. De vraag is niet óf dat kan. De vraag is of de sector bereid is verder te kijken dan de klanten die vanzelf binnenkomen.
Welke rol wil jouw organisatie spelen voor de huishoudens die je niet ziet?