Welke verandering leid je?

Foto van Quang Nguyen Vinh

Het programma is afgerond. De nieuwe werkwijze staat. Toch voelt het alsof er weinig is veranderd. Herkenbaar?

In gesprekken komt vaak dezelfde vraag terug. Er is veel energie gestoken in de verandering. Workshops, communicatie, training. En ja, er zijn dingen anders. Maar de doorbraak waar het eigenlijk om ging — is die er ook?

Wat is er aan de hand?

Dezelfde oplossing voor verschillende problemen

Wat opvalt: we gebruiken het woord "verandering" voor heel verschillende dingen. Soms bedoelen we: dit proces moet efficiënter. Soms: we hebben een nieuw systeem nodig. En soms: de manier waarop we naar onze klanten kijken klopt niet meer.

Dat zijn geen variaties op hetzelfde thema. Het zijn fundamenteel andere uitdagingen.

Bij die eerste twee — efficiënter werken, nieuw systeem implementeren — verandert de structuur, maar de onderliggende logica blijft intact. Je verbetert of vernieuwt wat er is. De meeste veranderprogramma's zijn hier goed in.

Maar wat als de logica zelf niet meer past?

Wanneer de logica schuurt

Neem AI. Veel organisaties benaderen het als een efficiëntievraagstuk: hoe maken we bestaande processen sneller? Dat is een legitieme vraag. Maar het is niet de enige.

Wat als AI iets verandert aan de waarde die je levert? Aan wat klanten van je verwachten? Dan gaat het niet om een slimmer proces. Dan gaat het om een andere manier van kijken.

Bij duurzaamheid speelt iets vergelijkbaars. Of bij de verschuiving van product naar service. Wanneer staat het systeem zelf ter discussie?

De vraag achter de vraag

Veranderen we binnen het huidige denken — of veranderen we het denken zelf?

Het eerste vraagt andere dingen dan het tweede. Andere gesprekken. Andere tijdlijnen. Andere vormen van leiderschap.

In ons werk onderscheiden we vier typen verandering — van verbeteren en vernieuwen tot transitie en innovatie. Elk type vraagt een eigen aanpak.(Lees meer over dit model)

Misschien verklaart dat waarom sommige veranderingen wel landen en andere niet. Niet omdat de aanpak verkeerd was, maar omdat de aanpak niet paste bij het type verandering.